ร่วมแสดงความคิดเห็นกับเรา
ขอขอบคุณสำหรับการเยี่ยมชมเวบไซต์ m-culture.in.th

เราได้จัดทำแบบสำรวจแบบง่ายๆ เพื่อจะ
ได้ทราบถึงสิ่งที่ผู้เยี่ยมชมเวบไซต์เรา
ชอบและให้เราได้เรียนเกี่ยวกับคุณมากขึ้น
 
Latitude : N 13° 42' 49.222"
13.713672777778
Longitude : E 101° 10' 4.453"
101.16790361111
No. : 157422
กระด้ง
Proposed by. nujib Date 11 September 2012
Approved by. ฉะเชิงเทรา Date 12 September 2012
Province : Chachoengsao
0 1839
Description

กระด้งเป็นเครื่องมือใช้สอยชนิดหนึ่งที่ผู้คนส่วนใหญ่โดยเฉพาะในแถบชนบทจะรู้จักและคุ้นเคยเป็นอย่างดีและไม่มีอะไรมากไปกว่าการมีไว้ใช้งาน ชาวบ้านจะใช้กระด้งสำหรับฝัดข้าวที่ตำแล้ว เพื่อฝัดเอาแกลบหรือรำ ที่ยังปนอยู่กับข้าวสารออก

กระด้งเป็นเครื่องมือจักสานชนิดหนึ่งที่ทำจากไม้ไผ่ โดยการทำเป็นตอกแล้วเอามาจักสาน มีลักษณะแบนกลม มีขอบสูงขึ้นมาเล็กน้อย เรียกว่า ขอบกระด้ง ขอบกระด้งทำด้วยไม้ไผ่ขดเป็นวงรี ถักติดกับลายสานด้วยหวาย มีหลากหลายขนาดขึ้นอยู่กับความต้องการของผู้ใช้ กระด้งนอกจากฝัดข้าวสารแล้ว ยังใช้ฝัดข้าวเปลือก หรือเมล็ดพันธุ์อย่างอื่นได้ด้วย

การทำกระด้งวัตถุดิบที่ใช้ในการสานกระด้ง มี 1.ไม้ไผ่ 2.มีด 3.เชือก 4.เหล็ก 5.คีม

วิธีการสานกระด้ง

1.เหลาไม้ไผ่ให้แบน กว้างประมาณ 2 ซม.

2.จัดวางรูปแบบในลักษณะการสาน 2 แถว

3.เริ่มสานไปเรื่อยๆจนกระทั่งได้ขนาดตามต้องการ

4.เตรียมขอบกระด้งโดยใช้ไม้ไผ่หนามาดัดให้เป็นวงกลม

5.จัดการนำไม้ไผ่ที่สานแล้วนำมาเข้ารูป

การทำกระด้งต้องใช้ไม้ไผ่ที่แก่ประมาณ2-3 ปีและเวลาจักตอกก็ต้องหนาพอสมควร คือหนากว่าตอกมัดของธรรมดาประมาณ 2-3 เท่า เพื่อให้กระด้งมีความแข็งแรงด้วยครับ ถ้าใช้การสานด้วยลายธรรมดาก็จะเกิดการหักของไม้ที่นำมาสาน และไม่สามารถสานให้ชิดกันได้สนิทเนื่องจากไม้สานหนา

ในสมัยก่อน ประชาชนในอำเภอคลองเขื่อนจะใช้กระด้ง เป็นภาชนะใช้สำหรับฝัดข้าวเพื่อแยกเอาเศษผงฝุ่น แกลบ ออกจากเมล็ดข้าว หรือเมล็ดพันธุ์ชนิดอื่นที่มีเปลือก ซึ่งเป็นการคัดแยกระหว่างข้าว หรือเมล็ด และเปลือกออกจากกัน โดยชาวนาจะนำข้าวที่ตำแล้ว วางใส่ไว้ในกระด้งและทำการฝัดโดยใช้มือทั้งสองข้างจับขอบปากกระด้ง แล้วทำการร่อน โดยให้กระด้งขึ้นลงเพื่อฟัดเศษหรือเปลือกข้าวก็จะปลิวตามแรงลม เนื่องจากน้ำหนักเบามาก จะได้เมล็ดที่มีน้ำหนักหล่นที่กระด้ง ที่สามารถนำไปนึ่งได้ ในสมัยก่อนชาวบ้านจะช่วยกันตำข้าวแล้วผัดข้าวด้วยกระด้ง จะใช้วิธีเอาแรงดัน หรือ บ้านไหนมีลูกสาวก็จะตำข้าวตอนเย็นหรือตอนกลางคืน ด้วยครกกระเดื่องเป็นโอกาสที่หนุ่มมาหาสาว หนุ่มสาวก็จะช่วยกันตำข้าวได้ทำงานไปด้วยและจีบกันไปด้วย แต่ในปัจจุบันในกรณีนี้หายไปแล้ว เพราะความเจริญ ด้านเทคโนโลยีใช้โรงสีแทน ข้าวที่มีคุณค่าทางอาหารก็หายไป เพราะโรงสีในสมัยใหม่จะขัดข้าวให้ขาว น่ารับประทาน แต่คุณค่าทางอาหารได้หายไปความสามัคคีของชุมชนก็หายไปด้วย

ปัจจุบัน ประชาชนในอำเภอคลองเขื่อนบางบ้านก็ยังใช้กระด้งอยู่ แต่ไม่ได้ใช้ในการฝัดข้าวแล้ว แต่นำไปใช้ประโยชน์อย่างอื่นแทน เช่น ของประดับบ้าน ใช้ตากปลา ใช้รองสำรับข้าว ตากข้าวที่หุงแล้ว ตากกล้วย หรืออื่นๆ ตามแต่ผู้ใช้จะนำไปใช้

Location
ห้องสมุุดโรงเรียนวัดสามร่ม (ไพบูลย์ปัญญา)
No. 44/3 Moo หมู่ที่ 1 บ้านโหงหวด
Tambon คลองเขื่อน Amphoe Khlong Khuean Province Chachoengsao
Details of access
ห้องสมุุดโรงเรียนวัดสามร่ม (ไพบูลย์ปัญญา)
Reference อัญชลี อินทสงค์ Email nujib2508@hotmail.com
Organization สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดฉะเชิงเทรา
Road เรืองวุฒิ
Tambon คลองเขื่อน Amphoe Khlong Khuean Province Chachoengsao ZIP code 24000
Tel. 038-512554 Fax. 038-535891
Comment
Please Login Before comment.

Username
Password
No comment.
ข้อมูลที่แสดงในระบบนี้ จัดเก็บโดยนักวิชาการวัฒนธรรม กระทรวงวัฒนธรรม หากมีข้อเสนอแนะหรือข้อมูลเพิ่มเติม กรุณาติดต่อวัฒนธรรมจังหวัด
       ข้อมูลนี้เป็นประโยชน์หรือไม่